De inschrijving voor de zesde lipoedeemdag is geopend!

Varodem

Varitex

 

www.lipoedeemdag.com Lipoedeem Aandoening

Algemeen

Lipoedeem is een chronische, meestal progressieve aandoening bij vrouwen die wordt gekenmerkt door een vetverdelingsstoornis. Deze ontstaat door een uitgebreide symmetrische vermeerdering van onderhuids vetweefsel. De aandoening komt in de meeste gevallen voor aan de onderste extremiteiten (benen), maar in 30% van de gevallen ook aan de armen. Orthostatische oedemen kunnen daarbij aanwezig zijn. Bij patiënten met lipoedeem is aangetoond dat zij fragiele haarvaatjes hebben, waardoor er snel blauwe plekken ontstaan, ook bij klein trauma. (Allen et al., Wienert et al., Herpertz). Tevens bestaat er aanrakingspijn. In gevorderde stadia van de aandoening kan er een bijkomend lymfoedeem ontstaan (lipo-lymfoedeem).

De aandoening komt alleen voor bij vrouwen. Meestal begint het in de puberteit of na een zwangerschap, maar het kan zich ook pas later uiten in bijvoorbeeld bij de menopauze (overgang). Meest voorkomend is lipoedeem bij 30-ers en 40-ers. (Herpertz). Lipoedeem komt volgens enquetes in lymfologische klinieken tussen 8 en 17% van de patiënten voor. (Herpertz, Meier-Vollrath et al.).

Opvallend (m.n. bij normaal gewicht) is de disproportie tussen een slank bovenlichaam en een niet in verhouding daarmee staand onderlichaam. Het is tot op heden nog niet duidelijk of de vermeerdering van het onderhuidse vetweefsel een gevolg is van hypertrofie (grotere vetcellen), hyperplasie (meer vetcellen) of een combinatie van beide is. Wat de reden is voor het ontstaan van lipoedeem is eveneens onbekend. Er wordt gedacht aan een genetische aanleg, omdat lipoedeem vaak bij meer vrouwen in ene familie voorkomt. (Wold et al., Harwood et al.). Doordat de haarvaatjes bij lipoedeem meer doorlaatbaar zijn, kan meer vocht uit de bloedvaten in de tussencelruimte (interstitium) vloeien. Doordat er meer vocht aangeboden wordt, zal het lymfesysteem (dat nog intact is) meer af moeten voeren. (Brauer et al. 2005). Langdurige belasting van de lymfevaten voert uiteindelijk tot achteruitgang van de kwaliteit van de vaatwand waardoor de transportcapaciteit van de lymfevaten vermindert. Als het vocht niet meer voldoende kan worden afgevoerd , ontstaan er oedemen. In de loop van de jaren ontstaat een verdere toename van subctaan vet en eiwitrijk oedeem. Dit leidt een tot fibrosering van het weefsel met secundaire veranderingen aan het lymfestelsel, waardoor de lymftransport nog meer vermindert en een secundair lymfoedeem ontstaat. (Földi et al., Brauer et al.).

Lipoedeem is altijd symmetrisch. Het kan aanwezig zijn van de heup tot de enkel, maar ook alleen in onder -, of bovenbeen, c.q. onder- of bovenarmen. De vetvermeerdering kan gelijk verdeeld zijn over het gehele been (zuilbenen) of oder Muff-artig gegenüber dem normal erscheinenden distalen Extremitätenanteil abgesetzt sein ("Türkenhosenphänomen"). In het verdere verloop kunnen voornamelijk rondom de enkel, de knie of aan het bovenbeen overhangende huidlompen ontstaan. In sommige gevallen is rondom de voeten en handen sprake van vetvermeerdering die aanvoelt als rubber. In ca. 30% van de gevallen zijn naast de benen ook de armen aangedaan (meestal de bovenarmen, soms ook de onderarmen) (Herpertz). De voeten en handen zijn in principe vrij van zwelling. Ook het teken van Stemmer is negatief (plooi bij de tenen)

De patiënten kunnen door het lipoedeem een verminderde levenskwaliteit ervaren. Enerzijds door hoe ze eruit zien door de toename van volume en de disproportie tussen boven- en onderlichaam, anderzijds lijden de patienten (bij warm weer, lang zitten/staan/ ’s avonds ) door de oedemen aan spanningsgevoel met drukpijnen en aanrakingspijn. De pijn wordt vaak omschreven als dof, drukkend en zwaar. (Schmeller et al. 2008). Door de toename van de omvang van de bovenbenen kunnen stoornissen in het looppatroon ontstaan waardoor het weefsel over elkaar schuurt. Typisch voor lipoedeem is de vorming van blauwe plekken na kleine traumata.

Lipoedeem kan spontaan ontstaan of zich in de loop van de jaren ontwikkelen uit ene aanwezige lipohypertrofie (vermeerdering van vetcellen). (Herpertz).

Symptomen

  • Spanningsgevoel;
  • Druk en aanrakingspijnen;
  • Gevoelig voor koude;
  • Knijptest is positief (al pijnlijk bij lichte druk!!);
  • Afvallen helpt niet;
  • Psychisch lijden ten gevolg van het uiterlijk;
  • Kledingmaat van onder- en bovenlichaam kunnen 2-3 maten verschillen.

Verloop

Als lipoedeem niet wordt behandeld neemt het eiwitrijke oedeem in principe toe, waardoor in de loop van (tientallen) jaren ene secundair lymfoedeem kan ontwikkelen. Daarnaast zal het vetweefsel zich vermeerderen op de aangedane plaatsen maar gedeeltelijk ook aan de romp. Lipoedeem wordt aan de hand van de morfologie (bouw en vorm) en de palpatie (hoe het weefsel voelt) ingedeeld in drie stadia.

  • I glad huidoppervlak, verdikte subcutis, fijnknoppige vetstructuur;
  • II oneffen huidoppervlak, grofknoppige vetstructuur;
  • III oneffen huidoppervlak, grofknoppige vetstructuur, harder weefsel, deformerende vetschorten.

Types lipoedeem

  • I Vetweefselvermeerdering van billen en heupen (Rijbroekfenomeen)
  • II Lipoedeem uitgebreid tot aan knieën, vorming van vetzakken aan de binnenzijde van de knie;
  • III Lipoedeem van heupen tot enkel;
  • IV ook armen en benen aangedaan;
  • V Lipolymfoedeem.
 
pdfmagazines.me